Άρθρο της Άννας – Τερέζας Δαλμυρά στην εφημερίδα Κοινή Γνώμη της 9/2/26

Κατά πλειοψηφία η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στην πρόταση του Νίκου Αλμπανόπουλου για αυξημένα αντανακλαστικά απέναντι σε στρατηγικές επενδύσεις για τον τουρισμό.

Να ζητείται απαραιτήτως η γνώμη της τοπικής κοινωνίας της Σύρου, ζήτησε η πλειοψηφία των αιρετών

Τη θέση της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου που επισημαίνει συμπερασματικά, πως πρέπει να εξετασθεί η κατάργηση του θεσμικού πλαισίου που ευνοεί τις στρατηγικές επενδύσεις στον τουρισμό, με “fast track” διαδικασίες, ώστε να προασπιστεί το νησιωτικό τοπίο, υιοθέτησε κατά πλειοψηφία το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης, στη συνεδρίαση της Παρασκευής, σε συνέχεια αιτήματος του επικεφαλής της παράταξης “Σύρος εξ αρχής”, Νίκου Αλμπανόπουλου.

Ο ίδιος έθεσε προς ψήφιση το ομόφωνο ψήφισμα της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου (Δήμοι Κυκλάδων και Δωδεκανήσου), με στόχο να λάβει σχετική απόφαση και το Δ.Σ. του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης, προκειμένου να υπάρξει σύσσωμη αντίδραση προς το κεντρικό κράτος, που επιτρέπει στρατηγικές επενδύσεις στον τουρισμό, δηλαδή ανάπτυξη μεγάλης έκτασης συγκροτημάτων πολυτελών καταλυμάτων και κατοικιών για εκμετάλλευση, χωρίς να λαμβάνει υπόψιν τη θέση των τοπικών κοινωνιών των νησιών.

Ο κ. Αλμπανόπουλος έκανε την εισήγησή του, πάνω στο σκεπτικό που είχε αναπτύξει στην ΠΕΔ Ν. Αιγαίου ο δήμαρχος Θήρας, Νίκος Ζώρζος, λέγοντας πως τέτοια φαραωνικά έργα δεν μπορούν να υλοποιούνται, αλλοιώνοντας το τοπίο της νησιωτικής γης, αλλά και προσπερνώντας την ίδια την τοπική κοινωνία και τη γνώμη της.

Επί του θέματος υπήρξε μεγάλη συζήτηση, ενώ ορισμένοι αιρετοί διαφώνησαν με το τελευταίο αίτημα της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου για κατάργηση του εν λόγω θεσμικού πλαισίου, υποστηρίζοντας πως δεν είναι το σύνολο αυτών των επενδύσεων βλαπτικό για τα νησιά. Υποστήριξαν, όμως, πως σταθερά και κατά προτεραιότητα θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η θέση του κάθε νησιού αναφορικά με τόσο μεγάλα έργα, μέσω αποφάσεων του ανώτατου συλλογικού οργάνου του Δημοτικού Συμβουλίου, ή μέσω ουσιαστικής διαβούλευσης.

Κοινή παρατήρηση όλων, βέβαια, αποτέλεσε η διαπίστωση πως δεν μπορούν τα νησιά να αποτελούν χώρο μεγάλων επενδύσεων για real estate, με τρόπο που επιλέγουν αποκλειστικά ιδιώτες.

“Φρένο” σε ό,τι αλλοιώνει το νησιώτικο τοπίο

Πιο αναλυτικά, ο Νίκος Αλμπανόπουλος τόνισε πως οι στρατηγικές επενδύσεις για τον τουρισμό είναι ένα εξαιρετικά κρίσιμο θέμα για τα νησιά, αξιολογώντας πολύ ουσιαστική τη θέση του δημάρχου Θήρας.

“Τα τελευταία χρόνια, οι λεγόμενες “στρατηγικές επενδύσεις” για τον τουρισμό έχουν μετατραπεί σε όχημα αλλοίωσης, του φυσικού, πολιτιστικού και κοινωνικού ιστού των νησιών μας. Ένα θεσμικό πλαίσιο, που υποτίθεται ότι θα έφερνε βιώσιμη ανάπτυξη, χρησιμοποιείται πλέον για να παρακάμπτει τους Δήμους, να αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα και να εξυπηρετεί ιδιωτικά συμφέροντα σε βάρος του δημοσίου. Οι τοπικές κοινωνίες των Κυκλάδων αντιδρούν, γιατί βλέπουμε να απειλείται η ίδια η υπόσταση των νησιών μας. Μεγάλοι οικισμοί σε εκτός σχεδίου περιοχές ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, κυρίως στα μικρά και μεσαία νησιά, μέσω των γνωστών “εργαλείων τουριστικής ανάπτυξης”. Τα Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα που χτίζονται χωρίς υποχρέωση πολεοδόμησης, τους Οργανωμένους Υποδοχείς Τουριστικών Δραστηριοτήτων που προωθούνται μέσω Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και τις Στρατηγικές Επενδύσεις που υλοποιούνται μέσω των ΕΣΧΑΣΕ”, αναφέρει στο ψήφισμα της ΠΕΔ ο κ. Ζώρζος, παρατηρήσεις με τις οποίες συμφωνεί απόλυτα ο επικεφαλής της ελάσσονος μειοψηφίας.

Μάλιστα, στο ψήφισμα των Δήμων των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου, συμπληρώνεται πως “σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η επιλογή των εκτάσεων γίνεται από ιδιώτες και όχι μέσα από δημόσιο σχεδιασμό”, ενώ υπογραμμίζεται ακόμη πως “το χαρακτηριστικό όλων αυτών των σχεδίων είναι ότι ο τουρισμός αντί να αποτελεί στόχο παραγωγής υπεραξίας για την τοπική κοινωνία, μετατρέπεται σε χώρο για την ογκώδη πολυτέλεια κατοικιών προς πώληση ή μίσθωση – δηλαδή σε καθαρό real estate, έναν μη παραγωγικό κλάδο που όμως κυριαρχεί”.

Τέλος, στο σκεπτικό του, ο κ. Ζώρζος είχε τονίσει πως “επιπλέον, η συνένωση εκτάσεων εκτός σχεδίου για την ανέγερση επαύλεων, χωρίς καμία σχέση με την κλίμακα των οικισμών ή των νησιών, αλλοιώνει ριζικά και το τοπίο. Οι ΟΤΑ δεν έχουν λόγο ούτε δικαίωμα άποψης για όσα συμβαίνουν εντός των ορίων τους”.

Παραδείγματα σε έξι νησιά

Τέτοια παραδείγματα έχουν απασχολήσει έντονα, ήδη, έξι νησιά των Κυκλάδων. Όπως γνωστοποίησε ο κ. Αλμπανόπουλος, βασιζόμενος στην απόφαση της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου:

“Στην Ίο, το 30% του νησιού έχει συγκεντρωθεί στα χέρια ενός επενδυτή με σχέδια που χαρακτηρίστηκαν στρατηγικές επενδύσεις, παρά τις αρνητικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Στη Μήλο, η υπόθεση του Σαρακήνικου αποκάλυψε την αυθαιρεσία και τη μη τήρηση των αποφάσεων του ΣτΕ και ανάγκασε το Υπουργείο να ανακαλέσει οικοδομική άδεια, αφού είχε ήδη τραυματιστεί τοπίο μοναδικής ομορφιάς.

Στη Σίκινο, ο Δήμος πήρε καθαρή θέση, θεσπίζοντας αυστηρούς περιορισμούς στη δόμηση και λέγοντας με αποφασιστικότητα “όχι” στην άναρχη ανάπτυξη.

Η Φολέγανδρος και η Ανάφη ζουν την ίδια αγωνία, βλέποντας τις πιέσεις να αυξάνονται.

Η Θήρα δεν μένει απαθής. Δηλώνει καθαρά ότι είναι αντίθετη με την ένταξη οποιουδήποτε έργου στα καθεστώτα στρατηγικών επενδύσεων όταν αυτό δεν έχει την αποδοχή της τοπικής κοινωνίας και δεν ελέγχεται ως προς τη συμβατότητά του με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο και τη φέρουσα ικανότητα του νησιού”.

Τα τέσσερα αιτήματα προς το κεντρικό κράτος

Κατόπιν, τον ανωτέρω η ΠΕΔ ζήτησε:

· Πρώτον να ανασταλεί κάθε διαδικασία αδειοδότησης στρατηγικών επενδύσεων που δεν έχουν τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών.

· Δεύτερον, να κατοχυρωθεί θεσμικά η υποχρεωτική συμμετοχή των Δήμων στη γνωμοδότηση και στην έγκριση τέτοιων έργων.  

· Τρίτον, να θεσπιστεί ότι κανένα επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς έλεγχο φέρουσας ικανότητας και πλήρη συμβατότητα με τα Ειδικά ή Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.

· Και τέταρτον, να εξετασθεί θεσμικά η κατάργηση του πλαισίου των στρατηγικών επενδύσεων και η απαγόρευση όλων των μορφών που συνδυάζουν τουρισμό και real estate στον νησιωτικό χώρο, όπου οι αντοχές της γης και των κοινωνιών είναι πεπερασμένες.

“Πέρασε” η πρόταση Αλμπανόπουλου

Με το σύνολο των ανωτέρω αιτημάτων συντάχθηκε η παράταξη του Νίκου Αλμπανόπουλου και ως εκ τούτου και το μέλος της “Σύρου εξ αρχής”, Αγγελική Ψιλοπούλου, όπως επίσης και οι σύμβουλοι της Δημοτικής Αρχής Γιάννης Μαραγκός, Νίκος Σκευοφύλακας, Βαγγέλης Χαλκιάς, Δημήτρης Κοσμάς, Ιωσήφ Ρούσσος, Μανώλης Αρμακόλας, όπως επίσης από τη Λαϊκή Συσπείρωση οι Νικόλας Καΐλης και Παύλος Χρυσαφίδης και τέλος από τους ανεξάρτητους, ο Μάνθος Μανθόπουλος.

Ο δήμαρχος, Αλέξης Αθανασίου στην τοποθέτησή του στο Δημοτικό Συμβούλιο, υιοθέτησε τον προβληματισμό και τη διαφωνία του αντιδημάρχου Τουρισμού, Γιάννη Βουτσίνου για το τέταρτο αίτημα, δηλαδή την κατάργηση του σχετικού θεσμικού πλαισίου που επιτρέπει τέτοιες επενδύσεις. Μάλιστα, ο κ. Βουτσίνος επεσήμανε πως πρέπει να δίνει τη γνώμη του το Δ.Σ., πρέπει να εκπονείται μελέτη φέρουσας ικανότητας όμως, πρέπει να εκτιμάται κατά περίπτωση, αν μία επένδυση αλλοιώνει ή όχι, το τοπίο. Δημόσια, δε, υποστήριξε μεγάλη επένδυση Ομίλου για σύνθετο τουριστικό κατάλυμα στον Χαρασώνα της Σύρου.

Κατά της πρότασης της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου και άρα, κατά της θέσης του Νίκου Αλμπανόπουλου ψήφισαν οι Θωμαή Μενδρινού, Κώστας Γαβιώτης, Ρόζα Ξανθάκη, Δώρα Καρτάνου και Γιάννης Βουτσίνος, ενώ λευκό ψήφισαν από τη μείζονα μειοψηφία ο Άρης Ρώτας και οι Γιάννης Κεράνης, Μαρία Μαυρίκου, όπως και ο ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος, Φραγκίσκος Βακόνδιος. Συγκεκριμένα, ο κ. Ρώτας τόνισε πως είναι απαραίτητο να προστατεύεται το νησιώτικο τοπίο, αλλά οι Δήμοι πρέπει να ξεφύγουν από τη συγκεκριμένη αναχρονιστική οπτική με την οποία βλέπουν τις τουριστικές επενδύσεις. Απόντες από τη συνεδρίαση ήταν οι Δομένικος Σαγκινέτος, Κανδιώ Μαραγκού και Γιάννης Βρούτσης, όπως και ο Παναγιώτης Κουταβάς, αλλά και η Χρηστιάννα Πάπιτση.